Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 21 april 2021

Marek in gesprek met Léonie Janssen (JD) over jongeren tijdens corona: “We moeten niet de coronageneratie worden.”

Veel mensen hebben het mentaal zwaar in coronatijd, zo ook jongeren. Nog voor de afgelopen verkiezingen sprak onze Marek Voesenek met Léonie Janssen over het gebrek aan perspectief voor jongeren tijdens corona. Marek is student aan de Radboud Universiteit en zat eerder o.a. in de Universitaire Studentenraad. Léonie is de voorzitter van de Jonge Democraten en docent aan de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. 

Marek: Als ik om me heen kijk zie ik dat veel jongeren die een gebrek aan perspectief hebben. Ze hebben weinig om naar uit te kijken en raken steeds meer geïsoleerd. Herken je dat beeld? 

Léonie: Ja, dit herken ik. Jongeren zitten al meer dan een jaar alleen thuis, met weinig contact met elkaar. Als je jong bent ben je heel gefocust op contact met je leeftijdsgenoten. Je definieert jezelf aan je leeftijdgenoten, zo ontwikkel je jezelf. Het is nota bene dé periode in je leven dat je de grootste ontwikkeling doormaakt. Als je ziet hoeveel jongeren last hebben van mentale klachten, zelfs depressies en burn-outs: dat heeft toch echt met het gebrek aan de mogelijkheid om die ontwikkeling door te maken.

Marek: Die overspannen klachten lijken gek, maar ik herken het wel. Ik zit in de raad van Advies van een studievereniging en sprak laatst met het zittende bestuur. Een aantal van hen zaten er echt doorheen. Toen ik daar daar enkele jaren geleden in het bestuur zat was het zwaarste het jezelf uit bed te slepen na een avond in het Bascafé. Nu zit eenzelfde bestuur al maanden achter elkaar de hele tijd achter de laptop. De ‘huiskamer’ beheren, een borrel, college, al die vergaderingen: alles is digitaal. Dat is slopend. 

Léonie: Er gebeurt ook verrekt weinig voor studenten. Eerder was de heropening van de hogeschool een van de laatste stappen uit de lockdown. Dan heb je je prioriteiten echt niet op orde, als er zoveel mentale problemen zijn. Politici zien wel dat er een probleem is, maar dat zorgt nu alleen voor losse flarden van moties in de Tweede Kamer, maar geen samenhangend plan. 

Het is ook de Kamer die het voortouw neemt in het nemen van verzachtende maatregelen: motie van Klaver over het collegejaar, of motie Jetten over sneltesten. Waarom heeft het kabinet zelf niet die rol? De maatschappelijke effecten van de maatregelen moet veel meer aandacht hebben in de het  crisisteam. 

Marek: Als gemeente hebben we niet heel veel knoppen om aan te draaien, maar ik merk lokaal wel steeds meer aandacht voor mentale gezondheid. De crisis boort daarin ook creativiteit aan. Zo organiseert de gemeente game-middagen en sportactiviteiten in de wijken onder leiding van jongerenwerkers, om zo perspectief te bieden.  Daarnaast is er sinds kort op de universiteit een nieuwe club studenten genaamd Frisse Gedachtes. Zij koppelen studenten die het zwaar hebben (anoniem) aan psychologiestudenten en ervaringsdeskundigen. Dit zijn ook de mooie aspecten van deze crisis, er ontstaan namelijk enorm gave initiatieven. Van #kooplokaal tot Frisse Gedachten tot een Facebookgroep ‘Coronahulp Nijmegen’ met bijna vijfduizend leden. 

Léonie: Wat ik daarin landelijk wel mis is de grote lijn. We zijn met DWARS (jongerenorganisatie van GroenLinks), red.) bezig te inventariseren wat mitigerende maatregelen zijn voor de avondklok. De grootste behoefte is een duidelijk perspectief. Bijvoorbeeld een go/no-go moment voor eindexamens op de middelbare school, die duidelijkheid was er niet eens!. Dat zorgt voor stress en onzekerheid. 

Marek: Het is te hopen dat het onderwijs binnenkort weer helemaal open kan, daar hebben we die sneltests voor nodig. Gelukkig kan er op de universiteit en de hogeschool ook veel digitaal. 

Léonie: Daar ben ik het niet mee eens. We zijn ons als docenten in allerlei bochten aan het wringen om studievertraging te voorkomen. We moeten wel zorgen dat diploma’s straks nog hetzelfde waard zijn.

En ook voor de hogeschool en universiteit is praktijkervaring belangrijk. Maar nu kan 20% van de studenten geen stage vinden. Dat heeft impact voor je kansen op de arbeidsmarkt.

Marek: De overheid doet wel echt moeite. Vanuit overheden worden nu veel meer stageplekken aangeboden. 

Léonie: Het tekort was er al, dus daarmee winnen we de oorlog niet. 

Marek: Dat ben ik met je eens. De gemeente Nijmegen zou een regierol moeten pakken. Hier zien we we al mooie stappen in met een flinke investering in scholing om jongeren aan het werk te krijgen en te houden. Dit onder andere door een leerwerkloket, een stagemakelaar en door praktijksimulaties. Hiermee heeft de gemeente meer dan 300 extra leerplekken gecreëerd. Dit is een prachtige stap maar er moet komende jaren nog meer gebeuren, in het bijzonder op het mbo.

Marek: Een andere vraag, hoe staat het met de werkdruk onder docenten?

Léonie: De werkdruk was al hoog en die is alleen nog maar verder gestegen. Probeer maar eens les te geven terwijl een peuter ‘papa, papa’ op de achtergrond schreeuwt. En dan moet je ook nog eens voor elke les een nieuwe, digitale, lesmethode bedenken. Er zijn daarom docenten die in groepjes van acht fysiek les zijn gaan geven. Dat betekent dat je vier keer dezelfde les moet geven. Daar hoor je docenten niet over, maar je ziet wel uitgeputte gezichten aan het eind van de dag. 

Marek: Merk je ook positieve ontwikkelingen?

Léonie: Ik denk wel dat mensen geleerd hebben dat ze flexibel kunnen werken, ik ben zelf veel productiever thuis. En het digitaal lesgeven zorgt ervoor dat je heel kritisch naar je eigen lesmateriaal gaat kijken. Zo wordt vernieuwing wel versnelt. 

Marek: Dankzij al die goede digitale middelen die zijn ontwikkelt houden we straks misschien wel meer tijd over voor goed contactonderwijs. Ook zie ik wel wat lichtpuntjes: zo heb ik college in De Vereeniging gehad, dat was wel gaaf. Verder baal ik wel dat ik geen fysiek stage kan lopen, maar zo houd jewel ruimte over voor andere dingen. Het scheelt toch elke dag twee uur in reistijd. Maar Léonie, jij doet natuurlijk nu een bestuursjaar bij onze jongerentak. Hoe is dat voor jou? 

Léonie: ik zit, net als vele anderen, de hele dag achter de laptop. Tegelijkertijd is het wel ongelofelijk vet om dit jaar bestuur van een politieke jongerenorganisatie te doen. Crisismanagement: check. Campagnevoeren: check. Zo brengt dit jaar voor mij toch ook veel nieuwe ervaringen.